Giá tính thuế nhập khẩu cách xác định trị giá, CIF, FOB và tỷ giá.

Giá tính thuế nhập khẩu là trị giá được dùng làm căn cứ để tính thuế nhập khẩu cho hàng hóa nhập khẩu. Theo quy định về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, số tiền thuế thường được xác định dựa trên trị giá tính thuế và thuế suất của từng mặt hàng tại thời điểm tính thuế.

Hiểu đơn giản, giá tính thuế nhập khẩu không phải lúc nào cũng bằng giá mua hàng trên invoice. Trong thực tế, doanh nghiệp cần phân biệt 3 khái niệm:

Ví dụ, nếu invoice ghi giá FOB 10,000 USD, con số này thường mới phản ánh giá hàng đến cảng xuất. Doanh nghiệp vẫn cần kiểm tra cước vận chuyển quốc tế và bảo hiểm để xác định trị giá tính thuế phù hợp.

Nhấn để phóng to

Commercial invoice là chứng từ quan trọng, nhưng nó không trả lời cho vấn đề: “Giá này đã bao gồm những khoản chi phí nào?”

Cùng một lô hàng có giá 10,000 USD, nhưng nếu điều kiện giao hàng khác nhau thì cách xác định trị giá tính thuế cũng khác nhau.

Vì vậy, trước khi tính thuế, doanh nghiệp nên đọc kỹ hợp đồng, invoice, vận đơn, chứng từ cước và bảo hiểm. Nếu chỉ nhìn một dòng giá trên invoice, rủi ro tính thiếu hoặc tính sai trị giá là khá cao, tác động đến quá trình tính thuế, tiềm ẩn rủi ro bị phạt.

Nhấn để phóng to

Trong thực tế nhập khẩu, CIF và FOB là hai điều kiện dễ gây nhầm lẫn nhất.

Với CIF, giá hàng thường đã bao gồm giá hàng hóa, cước vận chuyển quốc tế và bảo hiểm đến cảng hoặc cửa khẩu nhập. Vì vậy, CIF thường gần với cơ sở xác định giá tính thuế hơn so với FOB. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần kiểm tra hồ sơ thực tế để xem có khoản phải cộng, khoản được trừ hoặc điều chỉnh nào khác không.

Với FOB, giá invoice thường chỉ phản ánh giá hàng đến thời điểm hàng được giao lên tàu tại cảng đi. Nếu nhập khẩu theo FOB, doanh nghiệp cần kiểm tra thêm:

• Cước vận chuyển quốc tế
• Bảo hiểm hàng hóa, nếu có
• Các khoản chi phí liên quan đến hàng nhập khẩu nhưng chưa nằm trong giá invoice

Cách hiểu nghiệp vụ đơn giản là:

Giả sử doanh nghiệp nhập một lô hàng với thông tin sau:

Trị giá tính thuế nhập khẩu tham khảo bằng USD:

Quy đổi sang VND:

Nhấn để phóng to

Một lỗi khác thường gặp là doanh nghiệp lấy tỷ giá ngân hàng thương mại hoặc tỷ giá kế toán nội bộ để tính thuế. Khi lập dự toán chi phí, doanh nghiệp có thể dùng tỷ giá tham khảo. Nhưng khi khai báo hải quan chính thức, cần kiểm tra tỷ giá tính thuế theo thông tin do cơ quan hải quan công bố hoặc áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai.

Tổng cục Hải quan có chuyên mục công bố tỷ giá ngoại tệ phục vụ khai báo hải quan, trong đó có tỷ giá USD/VND theo từng thời điểm.

Điểm cần nhớ là tỷ giá có thể thay đổi. Nếu doanh nghiệp báo giá cho khách hàng trước ngày mở tờ khai, nên để phần tỷ giá là dữ liệu cần cập nhật lại, thay vì cố định ngay từ đầu.

Không phải mọi chi phí đều tự động cộng vào giá tính thuế nhập khẩu. Tuy nhiên, có một số nhóm chi phí doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ trước khi khai báo:

• Cước vận chuyển quốc tế
• Bảo hiểm hàng hóa
• Chi phí đóng gói, bao bì nếu chưa nằm trong giá hàng
• Phí hoa hồng, môi giới liên quan đến giao dịch nhập khẩu
• Phí bản quyền, phí license trong một số trường hợp
• Khoản hỗ trợ từ người mua như khuôn mẫu, thiết kế, nguyên liệu hoặc công cụ
• Các khoản thanh toán khác có liên quan đến hàng nhập khẩu

Để xác định giá tính thuế nhập khẩu chính xác hơn, doanh nghiệp nên chuẩn bị tối thiểu các chứng từ sau:

Giá tính thuế nhập khẩu và giá tính VAT hàng nhập khẩu có liên quan, nhưng không giống nhau.

Giá tính thuế nhập khẩu là cơ sở để tính thuế nhập khẩu. Trong khi đó, giá tính thuế GTGT hàng nhập khẩu thường được xác định trên cơ sở giá nhập tại cửa khẩu cộng với thuế nhập khẩu và một số khoản thuế khác nếu có. Tổng cục Hải quan cũng hướng dẫn công thức thuế GTGT hàng nhập khẩu theo trị giá tính thuế nhân với thuế suất.

Nói cách khác, nếu doanh nghiệp xác định sai giá tính thuế nhập khẩu, phần VAT hàng nhập khẩu phía sau cũng có thể bị sai theo. Vì vậy, bước chuẩn hóa trị giá đầu vào nên được thực hiện trước khi áp thuế suất và tính tổng số thuế phải nộp.

Với doanh nghiệp nhập khẩu nhiều lô hàng, dữ liệu tính thuế thường nằm rải rác ở invoice, hợp đồng, vận đơn, báo giá cước, chứng từ bảo hiểm, C/O và tài liệu mô tả hàng hóa. Nếu kiểm tra thủ công, việc bỏ sót dữ liệu hoặc dùng sai điều kiện giao hàng rất dễ xảy ra.

Gexim.ai hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng workflow kiểm tra dữ liệu trước khi tính thuế theo hướng:

• Chuẩn hóa mô tả hàng hóa và dữ liệu chứng từ
• Gợi ý các thông tin còn thiếu như freight, insurance, xuất xứ, C/O
• Hỗ trợ kiểm tra mã HS để tra đúng chính sách thuế
• Tách rõ giá hàng, cước, bảo hiểm, local charges và chi phí phát sinh
• Tạo checklist dữ liệu trước khi tính thuế nhập khẩu và VAT

Thay vì chỉ nhập một con số rồi tính thuế, doanh nghiệp nên bắt đầu từ việc kiểm tra dữ liệu lô hàng. Đây là bước giúp giảm sai sót khi khai báo, dự toán chi phí và đối soát sau thông quan.

Giá tính thuế nhập khẩu là điểm khởi đầu của mọi phép tính thuế, không phải con số mặc nhiên lấy từ invoice. Trước khi áp thuế suất theo mã HS, doanh nghiệp cần xác định hàng được mua theo điều kiện nào, đã bao gồm cước và bảo hiểm chưa, có khoản phải cộng nào không và dùng tỷ giá tính thuế đúng tại thời điểm đăng ký tờ khai.

Cách làm an toàn là bắt đầu từ việc kiểm tra dữ liệu lô hàng: thu thập đủ chứng từ, tách rõ giá hàng, cước, bảo hiểm và chi phí phát sinh, rồi mới tính thuế. Một quy trình chuẩn hóa trị giá đầu vào giúp giảm rủi ro tính sai thuế nhập khẩu, VAT, lệch dự toán landed cost và những vấn đề khó xử lý khi đối soát sau thông quan.